Erfenis verwerpen namens een ongeboren kind: hoe werkt dat?

Erfenis verwerpen namens een ongeboren kind: hoe werkt dat?
Wanneer iemand overlijdt, laat diegene bezittingen en soms schulden achter. Een nalatenschap kan daardoor positief of negatief zijn. Zijn de schulden hoger dan de bezittingen, dan kan het verstandig zijn om de nalatenschap te verwerpen.

Maar wat gebeurt er als degene die de erfenis verwerpt kinderen heeft? Door plaatsvervulling kunnen kinderen in diens plaats erfgenaam worden. De ouder moet dan ook namens de kinderen verwerpen. Dat geldt ook voor een kind dat nog niet is geboren. Kunnen ouders in dat geval al vóór de geboorte toestemming vragen om de erfenis namens hun kind te verwerpen?

In deze blog leest u wat plaatsvervulling betekent, wanneer toestemming van de kantonrechter nodig is en welke regels gelden voor het verwerpen van een nalatenschap namens een ongeboren kind.

Wat gebeurt er als een ouder een erfenis verwerpt?
Wanneer iemand een nalatenschap verwerpt, kunnen diens kinderen in zijn of haar plaats erfgenaam worden. Dit heet plaatsvervulling. De kinderen kunnen daardoor zelf een erfenis krijgen, inclusief een nalatenschap waarvan de schulden hoger zijn dan de bezittingen.

Voor een minderjarig kind kunnen ouders niet zelfstandig besluiten om een nalatenschap te verwerpen. Daarvoor hebben zij toestemming nodig van de kantonrechter. De rechter beoordeelt of verwerping in het belang van het kind is. Een nalatenschap met meer schulden dan bezittingen kan daarbij een rol spelen. Als toestemming niet verleend wordt, dan moet de erfenis worden afgewikkeld door de ouders.

Kan een ongeboren kind erfgenaam worden?
Ook een ongeboren kind kan erfgenaam worden. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer een ouder een nalatenschap verwerpt en het ongeboren kind daardoor op grond van plaatsvervulling in diens plaats komt. Als je zwanger bent, moet je dus namens je ongeboren kind verwerpen.

De erfrechtelijke verkrijging vindt pas plaats als het kind levend wordt geboren. Wordt het kind doodgeboren, dan wordt het volgens de wet geacht ‘nooit te hebben bestaan’.

Erfenis verwerpen vóór de geboorte: kan dat?
Ouders kunnen de kantonrechter al vóór de geboorte om toestemming vragen om de nalatenschap namens hun ongeboren kind te verwerpen. Zij hoeven dus niet te wachten tot de geboorte om de toestemming aan te vragen.

De kantonrechter kan de toestemming verlenen. De toestemming zelf betekent nog niet dat de erfenis is verworpen. Daarvoor moeten de ouders ook een verklaring van verwerping afleggen bij de griffie van de rechtbank van de laatste woonplaats van de overledene. Dit kost griffierecht.

De verklaring namens een ongeboren kind kan pas worden afgelegd nadat het kind levend is geboren en een naam heeft gekregen. Ouders kunnen de toestemming dus vooraf aanvragen, maar moeten wachten met de daadwerkelijke verwerping totdat het kind is geboren. Vanaf dat moment begint de termijn van drie maanden waarbinnen de verklaring van verwerping moet worden afgelegd.

Welke termijn geldt voor een minderjarig kind?
Ook voor een minderjarig kind dat al is geboren, geldt een termijn van drie maanden. Het moment waarop deze termijn begint, hangt dus af van wanneer de nalatenschap aan het kind toekomt.

Als een ouder de nalatenschap verwerpt en het minderjarige kind daardoor via plaatsvervulling erfgenaam wordt, begint de termijn voor het kind te lopen op het moment waarop de ouder de nalatenschap verwerpt. Ouders moeten er vervolgens voor zorgen dat zij binnen die termijn de benodigde toestemming verkrijgen en de verklaring van verwerping namens hun kind afleggen.

Wat moeten ouders doen als hun ongeboren kind mogelijk erfgenaam wordt?
Verwacht u dat uw kind door plaatsvervulling erfgenaam wordt? Dan is het belangrijk om tijdig te bekijken welke stappen nodig zijn. Dat geldt ook wanneer uw kind nog niet is geboren.

U kunt de kantonrechter vóór de geboorte om toestemming vragen. De daadwerkelijke verwerping moet daarna officieel worden vastgelegd, zodra dat wettelijk mogelijk is. Houd de toepasselijke termijn goed in de gaten.

Advies over het verwerpen van een erfenis namens uw kind
Het verwerpen van een nalatenschap kan juridische en financiële gevolgen hebben, ook voor minderjarige en ongeboren kinderen die door plaatsvervulling erfgenaam worden. Het is daarom belangrijk om te weten welke regels gelden en welke stappen u op tijd moet zetten.

En wat als verwerpen niet lukt?
Dan moet de nalatenschap worden afgewikkeld. Schuldeisers en bezittingen moeten in kaart worden gebracht. Dit kan moeilijk zijn. Zeker als de overledene een familielid is waarmee geen contact was.

Domini Advocaten kan u adviseren over de mogelijkheden en u begeleiden bij het verwerpen van een nalatenschap namens uw kind. Neem contact op met Domini Advocaten als u wilt weten wat in uw situatie nodig is.